Van toneelspelen, schrijven, schilderen en muziek maken tot dj-en, mode, gaming en graffity: ongeveer de helft van alle Nederlanders, ruim 8 miljoen mensen, doet actief aan kunst en cultuur in brede zin.. Toch doen cultuurinstellingen als musea, podia en festivals nog weinig met deze bron van creativiteit en betrokkenheid. Ons cultuurbeleid, dat ‘artistieke kwaliteit’ centraal stelt, zorgt ervoor dat wat er te zien is aan cultuur in Nederland aan de hoogste eisen moet voldoen. Maar het zorgt er ook voor dat de afstand tussen professioneel en amateur groot blijft.

Engin Celikbas nodigt instellingen uit om hieraan een eind te  maken. Topinstellingen als de Kunsthal, het Filmmuseum, FOAM, het Concertgebouw, het Groninger Museum, de Boekenweek, Graphic Design Museum, de Parade en het Instituut voor Mediakunst zouden een half jaar lang de amateur centraal moeten stellen in hun programmering.

Zo zou de Kunsthal curieuze verzamelingen van amateurs in Nederland kunnen opsporen, van kerstversieringen tot kermisfoto’s, en hiervan met hen een bijzondere tentoonstelling maken. Toneelgroep Amsterdam maakt met een amateurvereniging een versie van een voorstelling uit het eigen repertoire en presenteert die in de Stadsschouwburg. Waar nu al voorzichtige en eenmalige experimenten in deze richting plaatsvinden, is ‘Het Seizoen van de Amateur’ een grote stap.

Het is een ambitieus, landelijk festival om professionals en amateurs elkaar meer te laten inspireren en hun twee werelden echt met met elkaar te verbinden. Een krachtenbundeling van top instellingen die met amateurs de creativiteit van amateurs aan Nederland willen laten zien.

Curatoren en producenten gaan op zoek naar bijzondere amateurs en ongekende bronnen van talent, gaan met de amateurs en hun materiaal aan het werk en maken samen remixen, tentoonstellingen en performances. De amateur maakt of verzamelt, de professional ziet, selecteert en verwerkt. Samen maken ze nieuw werk.

Waarom is ‘Het seizoen van de amateur’ nodig?
Alleen al het het aanmelden, werven en selecteren van amateurs door professionals brengt een dialoog op gang waar beiden van kunnen leren. Want mensen zoeken meer betrokkenheid en participatie in de cultuur. “Van origine is de cultuursector gericht op zenden. Ze plaatsen iets op een podium en zeggen: kom maar kijken”, aldus Celikbas. Met ‘Het seizoen van de amateur’ geeft de professionele cultuursector juist de boodschap dat iedereen kan meedoen.

‘Het seizoen van de amateur’ kan kunst en cultuur opleveren die de kwaliteiten van amateurs en professionals verenigt. Amateurs staan voor authenticiteit en onbevangenheid, en dat is belangrijk voor een cultuurpubliek om zich in te herkennen. Professionals bieden kwaliteit, selectie en reflectie, en dat is  belangrijk om tot cultuur te komen die voldoende afwisseling, diepgang en zeggingskracht heeft. ‘Het seizoen van de amateur’ kan professionals laten ervaren wat Erik Kessels de kracht van het amateurisme noemt: “Door zich los te maken van gelikte presentatietechnieken en de conventies van hun vak, komen professionals terecht bij hun creatieve wortels.” Want ook in de professionele kunsten gaat het niet alleen over vaardigheden en technische vermogens, maar ook steeds meer over authenticiteit en expressie.

(beeld: Werk van ‘amateur’ Banksy in het Bristol Museum, credit: Fingertrouble)